साझा अर्थ संवाददाता
२४ जेठ २०८३, आइतवार
काठमाडौँ : विश्वको सबैभन्दा ठूलो क्रिप्टोकरेन्सी बिटक्वाइन सन् २०२६ मा कमजोर दबाबमा परेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा लगानीकर्ताको ध्यान क्रिप्टोबाट हटेर आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्ससँग जोडिएका कम्पनी र ठूला नयाँ लिस्टिङतर्फ मोडिँदा बिटक्वाइनको मूल्यमा तीव्र गिरावट देखिएको हो।
अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था रोयटर्सका अनुसार, बिटक्वाइन यो हप्ता मात्रै करिब १५ प्रतिशतले घटेर ६३ हजार अमेरिकी डलर आसपास पुगेको छ। सन् २०२२ मा एफटीएक्स संकटपछि आएको ठूलो गिरावटमध्ये यो महत्वपूर्ण साप्ताहिक गिरावट मानिएको छ।
सन् २०२६ सुरु भएयता बिटक्वाइनले आफ्नो मूल्यको करिब एक-तिहाइ हिस्सा गुमाइसकेको छ। वर्षको यस चरणसम्म आइपुग्दा बिटक्वाइनको प्रदर्शन पछिल्लो कम्तीमा एक दशककै कमजोर देखिएको अन्तर्राष्ट्रिय तथ्यांकले देखाएको छ।
पछिल्लो समय विश्व बजारमा एआईसँग सम्बन्धित कम्पनीप्रति लगानीकर्ताको आकर्षण तीव्र रूपमा बढेको छ। एआई चिप, क्लाउड कम्प्युटिङ, डेटा सेन्टर र अटोमेसनसँग जोडिएका कम्पनीहरूमा ठूलो पूँजी प्रवाह भइरहेको छ।
यसैबीच, स्पेसएक्सजस्ता ठूला र चर्चित कम्पनीहरूको सम्भावित नयाँ लिस्टिङले पनि लगानीकर्ताको ध्यान तानेको छ। यही कारण केही लगानीकर्ता उच्च उतारचढाव भएको क्रिप्टो बजारबाट बाहिरिएर प्रविधि र एआई केन्द्रित कम्पनीतर्फ मोडिएको विश्लेषण गरिएको छ।
यसको अर्थ बजारबाट पैसा हराएको होइन। पैसा एउटा सम्पत्ति वर्गबाट अर्को सम्पत्ति वर्गतर्फ सरेको हो। केही समयअघि क्रिप्टोमा देखिएको आकर्षण अहिले एआई शेयर र ठूला प्रविधि कम्पनीतर्फ गएको देखिन्छ।
बिटक्वाइनलाई पहिले परम्परागत वित्तीय बजारभन्दा अलग र स्वतन्त्र डिजिटल सम्पत्तिका रूपमा हेरिन्थ्यो। तर पछिल्ला वर्षहरूमा क्रिप्टो बजार पनि नियमन, संस्थागत लगानी, एक्सचेन्ज ट्रेडेड फन्ड र ठूला वित्तीय खेलाडीसँग थप जोडिँदै गएको छ।
यसले बिटक्वाइनलाई पहिलेको जस्तो अलग र स्वतन्त्र लगानी विकल्पका रूपमा राख्न कठिन बनाएको छ। साथै, क्रिप्टो बजारभित्रै अन्य डिजिटल सम्पत्ति, स्टेबलक्वाइन र नयाँ प्रविधिमूलक प्लेटफर्महरूको प्रभाव बढ्दा बिटक्वाइनमाथिको एकल आकर्षण पनि कमजोर भएको देखिन्छ।
नेपालमा बिटक्वाइनसहित क्रिप्टोकरेन्सी कारोबार कानुनी रूपमा अनुमति प्राप्त छैन। नेपाल राष्ट्र बैंकले बिटक्वाइन लगायतका क्रिप्टोकरेन्सी कारोबार गैरकानुनी रहेको स्पष्ट गर्दै आएको छ। त्यसैले यो विषयलाई लगानी सुझावका रूपमा नभई विश्व बजारको प्रवृत्ति बुझ्ने सामग्रीका रूपमा लिनुपर्छ।
बिटक्वाइनको पछिल्लो गिरावटले नेपाली लगानीकर्तालाई एउटा महत्वपूर्ण पाठ दिन्छ। बजारमा पैसा प्रायः हल्ला, आकर्षण र नयाँ ट्रेन्ड पछ्याएर सर्छ। कहिले क्रिप्टो, कहिले एआई, कहिले ठूला आईपीओ, कहिले कुनै विशेष सेक्टर।
नेपालको शेयर बजारमा पनि यस्तै प्रवृत्ति देखिन्छ। कहिले हाइड्रोपावरमा भीड लाग्छ, कहिले माइक्रोफाइनान्समा, कहिले कम पूँजी भएका कम्पनीमा, कहिले बोनस शेयरको हल्लामा। तर भीड जहाँ छ, अवसर त्यही छ भन्ने हुँदैन। धेरैपटक भीडसँगै जोखिम पनि बढिरहेको हुन्छ।
कुनै पनि सम्पत्तिको मूल्य छोटो समयमा धेरै बढ्यो भन्दैमा त्यो सुरक्षित लगानी हुन्छ भन्ने हुँदैन। त्यस्तै, कुनै सम्पत्ति लोकप्रिय भयो भन्दैमा त्यसको आधारभूत पक्ष बलियो छ भन्ने पनि हुँदैन।
स्मार्ट लगानीकर्ताले बजारको हाइप मात्र हेर्दैनन्। उनीहरूले पैसा किन त्यता गइरहेको छ, जोखिम कति छ, मूल्यांकन कति उचित छ, र आफ्नो लगानी अवधि कति हो भन्ने कुरालाई पनि ध्यान दिन्छन्।
बिटक्वाइनको पछिल्लो गिरावटले विश्व बजारमा पूँजी कति छिटो एक क्षेत्रबाट अर्को क्षेत्रमा सर्न सक्छ भन्ने देखाएको छ। आज क्रिप्टोबाट एआईतर्फ पैसा गएको देखिए पनि भोलि बजारको प्राथमिकता फेरिन सक्छ।
बिटक्वाइनमा आएको पछिल्लो गिरावट केवल क्रिप्टोकरेन्सी बजारको समाचार होइन। यो विश्व बजारमा लगानीकर्ताको मनोविज्ञान, जोखिमप्रतिको धारणा र नयाँ ट्रेन्डप्रतिको आकर्षण बुझ्ने उदाहरण हो।
अहिले विश्व बजारमा एआई शेयर, प्रविधि कम्पनी र ठूला नयाँ लिस्टिङतर्फ लगानीकर्ताको ध्यान मोडिएको देखिन्छ। यसको असर बिटक्वाइनजस्ता उच्च जोखिमयुक्त डिजिटल सम्पत्तिमा देखिएको छ।
नेपाली लगानीकर्ताका लागि यसको मुख्य सन्देश स्पष्ट छ : हाइप पछ्याउनुअघि जोखिम, मूल्यांकन र आधारभूत पक्ष बुझ्नु आवश्यक छ। नेपालमा क्रिप्टोकरेन्सी कारोबार कानुनी रूपमा अनुमति प्राप्त नभएकाले यो सामग्री विश्व वित्तीय बजारको प्रवृत्ति बुझाउने उद्देश्यले मात्र तयार गरिएको हो।
