काठमाडौँ : सेयर बजारमा आज ठूलो गिरावट नदेखिए पनि बजारको व्यवहारले लगानीकर्ताको आत्मविश्वास अझै बलियो बन्न नसकेको संकेत गरेको छ। अघिल्लो कारोबार दिन २,७२४.०३ विन्दुमा बन्द भएको नेप्से आज १२.२६ अंकले घटेर २,७११.७६ विन्दुमा झरेको हो। प्रतिशतका आधारमा नेप्से ०.४५ प्रतिशतले घटेको छ।

आजको गिरावटलाई सामान्य सूचक घटबढका रूपमा मात्र हेर्न मिल्दैन। किनकि कारोबार रकम ४ अर्ब रुपैयाँभन्दा माथि रहँदा पनि बजारले माथिल्लो विन्दु टिकाउन सकेन। यसले बजारमा पैसा पूर्ण रूपमा हराएको नभई लगानीकर्ता अझै स्पष्ट दिशाको प्रतीक्षामा रहेको देखाउँछ।

आज नेप्से २,७२०.४३ विन्दुबाट खुलेको थियो। कारोबार अवधिमा सूचक २,७२९.५९ विन्दुसम्म पुगे पनि त्यो तहमा टिक्न सकेन। त्यसपछि बिक्री चाप बढ्दै जाँदा बजार २,७०५.०३ विन्दुसम्म झरेको थियो। अन्तिम समयमा केही सुधार देखिए पनि बजार २,७११.७६ विन्दुमा बन्द भयो।

दिनभरको उतारचढावले खरिदकर्ता पूर्ण रूपमा निष्क्रिय नभएको देखाए पनि उच्च मूल्यमा आक्रामक रूपमा शेयर उठाउने मनोविज्ञान अझै बनेको देखिएन। विशेषगरी नेप्से २,७०० विन्दुको नजिक आउँदा लगानीकर्ता थप सतर्क बनेका छन्।

कारोबार रकम टिक्यो, तर सूचकले साथ दिएन

आज ३५० धितोपत्रका १ करोड ७ लाख ३९ हजार ९९८ कित्ता शेयर ५१ हजार ७०२ पटकको कारोबारमार्फत ४ अर्ब ४१ करोड २० लाख रुपैयाँभन्दा बढीमा किनबेच भए। कुल बजार पुँजीकरण ४६ खर्ब ३३ अर्ब रुपैयाँभन्दा माथि कायम भएको छ।

कारोबार रकम ४ अर्ब रुपैयाँभन्दा माथि रहनु बजारमा सहभागिता अझै कायम रहेको संकेत हो। तर सूचक घटेको दिन कारोबार रकम टिकिरहनुले बजारमा खरिद र बिक्री दुवै पक्ष सक्रिय रहेको देखाउँछ। फरक यति हो, आज अन्तिम नियन्त्रण विक्रेताको हातमा गएको देखियो।

बजार बढ्दा कारोबार रकम बढ्नु सामान्यतया सकारात्मक संकेत मानिन्छ। तर बजार घट्दा पनि कारोबार रकम उल्लेख्य रह्यो भने त्यसलाई सावधानीपूर्वक हेर्नुपर्छ। यस्तो अवस्थामा केही लगानीकर्ता घटेको मूल्यमा शेयर उठाइरहेका हुन्छन् भने केही लगानीकर्ता नाफा सुरक्षित गर्ने वा जोखिम घटाउने पक्षमा हुन्छन्।

किन फर्किएन आत्मविश्वास?

बजारमा आत्मविश्वास नफर्किनुको पहिलो कारण नेप्सेले दिनको उच्च विन्दु टिकाउन नसक्नु हो। सूचक २,७२९.५९ विन्दुसम्म पुगे पनि त्यहाँबाट फेरि तल झर्नुले माथिल्लो मूल्यमा खरिदकर्ता आक्रामक नभएको देखाउँछ।

दोस्रो कारण, कारोबार रकम ४ अर्ब रुपैयाँभन्दा माथि भए पनि त्यो कारोबार सूचकलाई माथि लैजाने गरी केन्द्रित हुन सकेन। बजार बढेको दिन उच्च कारोबारले खरिद चापको संकेत दिन्छ। तर बजार घटेको दिन उच्च कारोबारले नाफा बुकिङ, जोखिम घटाउने बिक्री र छोटो अवधिका कारोबारीको सक्रियता पनि देखाउन सक्छ।

तेस्रो कारण, बजारलाई माथि तान्ने फराकिलो क्षेत्रगत समर्थन देखिएन। उत्पादन तथा प्रशोधन समूह सामान्य हरियो रहे पनि अधिकांश समूह रातो देखिए। यसले केही सीमित शेयरमा मात्र सक्रियता रहेको, तर समग्र बजारप्रति लगानीकर्ताको भरोसा अझै बलियो नभएको संकेत गर्छ।

चौथो कारण, नेप्से अहिले २,७०० विन्दुको नजिक छ। यस्तो मनोवैज्ञानिक तहमा लगानीकर्ता प्रायः आक्रामक खरिदभन्दा पनि बजारले टेवा लिन्छ कि थप तल जान्छ भनेर पर्खिने अवस्थामा बस्छन्। त्यसैले आज कारोबार रकम टिके पनि बजारमा आत्मविश्वास स्पष्ट रूपमा फर्किएको देखिएन।

आँखुखोला कारोबार रकममा अगाडि

कारोबार रकमका आधारमा आँखुखोला जलविद्युत कम्पनी आज अग्रस्थानमा रह्यो। कम्पनीको ३८ करोड ८५ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको शेयर कारोबार भएको छ। कम्पनीको अन्तिम कारोबार मूल्य प्रतिकित्ता ३९७ रुपैयाँ कायम भएको छ।

कुनै एक कम्पनीमा ठूलो कारोबार देखिनु बजारको ध्यान त्यही शेयरमा केन्द्रित भएको संकेत हो। तर उच्च कारोबार रकमलाई सधैँ सकारात्मक संकेतका रूपमा मात्रै बुझ्न मिल्दैन। ठूलो कारोबार भएको कम्पनीमा खरिदकर्ता र विक्रेता दुवै पक्ष उत्तिकै सक्रिय हुन सक्छन्। त्यसैले कारोबार रकमसँगै मूल्यको दिशा, कम्पनीको आधारभूत अवस्था र पछिल्लो बजार मनोविज्ञान पनि हेर्नुपर्छ।

बजार रातो हुँदा पनि केही शेयरमा उच्च वृद्धि

समग्र बजार घटे पनि केही शेयरमा भने तीव्र वृद्धि देखिएको छ। आज सोपान फर्मास्युटिकल्स लिमिटेड र अपोलो हाइड्रोपावर लिमिटेड दुवैको शेयर मूल्य १४.९९ प्रतिशतले बढेको छ। सोपान फर्मास्युटिकल्सको अन्तिम कारोबार मूल्य प्रतिकित्ता ६११ रुपैयाँ ४० पैसा कायम भएको छ।

बजार रातो भएको दिन पनि केही कम्पनीमा उच्च वृद्धि देखिनुले बजारमा छानिएका शेयरमा मात्र सक्रियता केन्द्रित भएको संकेत गर्छ। यस्तो अवस्थामा लगानीकर्ता सबै शेयरमा समान रूपमा प्रवेश गरिरहेका छैनन्। उनीहरूको ध्यान सीमित कम्पनी, नयाँ गति देखिएका शेयर वा छोटो अवधिका कारोबार अवसरतर्फ गएको देखिन्छ।

ग्रीन डेभलपमेन्ट बैंकमा सबैभन्दा बढी गिरावट

घट्ने सूचीमा ग्रीन डेभलपमेन्ट बैंक सबैभन्दा अगाडि रह्यो। बैंकको शेयर मूल्य ७.९४ प्रतिशतले घटेर प्रतिकित्ता १,११३ रुपैयाँमा झरेको छ। त्यसपछि रावा इनर्जी डेभलपमेन्ट लिमिटेडको शेयर मूल्य ७.०६ प्रतिशतले घटेको छ।

बजार कमजोर भएको दिन जोखिम बढी मानिएका वा पछिल्लो समय धेरै उतारचढाव देखिएका शेयरमा बिक्री चाप बढी देखिनु सामान्य हो। आज पनि घट्ने सूचीमा त्यस्तै प्रकृतिका केही कम्पनी देखिएका छन्। यसले लगानीकर्ता अहिले बलियो आधार भएको वा स्पष्ट कारणसहित चलेका शेयरबाहेक अरूमा सतर्क देखिएको संकेत गर्छ।

उत्पादन तथा प्रशोधन मात्रै हरियो

क्षेत्रगत सूचकतर्फ उत्पादन तथा प्रशोधन समूह मात्रै सामान्य सकारात्मक देखियो। यो समूह ०.११ प्रतिशतले बढ्दा अधिकांश समूह रातो देखिए। सबैभन्दा धेरै दबाब अन्य समूहमा देखियो, जुन १.८२ प्रतिशतले घटेको छ।

क्षेत्रगत रूपमा बजार फराकिलो रूपमा बलियो देखिएको छैन। केही कम्पनीमा व्यक्तिगत रूपमा वृद्धि भए पनि अधिकांश समूहमा दबाब देखिएकाले समग्र बजार अझै स्पष्ट दिशाको खोजीमा रहेको बुझ्न सकिन्छ।

कारोबार मात्रामा सामूहिक लगानी कोष पनि सक्रिय

कारोबार मात्राका आधारमा हिमालयन ८०–२० पनि अगाडि देखिएको छ। यो कम्पनीको शेयर नभई सामूहिक लगानी कोष हो। त्यसैले कारोबार मात्राको समग्र धितोपत्र सूचीमा यसलाई समावेश गर्न मिल्छ। कम्पनी शेयरतर्फ भने लक्ष्मी सनराइज बैंकको कारोबार मात्रा उच्च देखिएको छ, जसको १० लाख ५४ हजार १७ कित्ता शेयर किनबेच भएको छ।

यसले आजको बजारमा बैंकिङ शेयरसँगै सामूहिक लगानी कोषमा पनि कारोबार सक्रियता रहेको देखाउँछ। तर कारोबार मात्रा धेरै हुनु मात्रै मूल्य बलियो हुने संकेत होइन। मूल्य कुन दिशामा गइरहेको छ भन्ने पक्ष अझ महत्वपूर्ण हुन्छ।

अब २,७०० विन्दुमा बजारको नजर

आजको गिरावटपछि नेप्से २,७०० विन्दुको नजिक आएको छ। बजारले यो तह जोगाउन सक्छ कि सक्दैन भन्ने विषय आगामी कारोबारका लागि महत्वपूर्ण हुनेछ। यदि २,७०० आसपासबाट खरिद चाप फर्कियो भने बजारमा पुनः सुधारको प्रयास देखिन सक्छ। तर यो तह पनि भत्किएमा छोटो अवधिमा बजारमा थप दबाब आउन सक्छ।

समग्रमा आजको कारोबारले बजारमा पैसा छैन भन्ने अवस्था देखाउँदैन, तर विश्वास बलियो छ भन्ने संकेत पनि दिँदैन। कारोबार रकम ४ अर्ब रुपैयाँभन्दा माथि रहनुले सहभागिता कायम रहेको देखाए पनि सूचकले उच्च विन्दु टिकाउन नसक्नु, अधिकांश समूह रातो हुनु र २,७०० नजिकको मनोवैज्ञानिक दबाबले लगानीकर्ता अझै पर्ख र हेरकै अवस्थामा रहेको देखाउँछ।

शीर्ष कारोबार रकम, उच्च वृद्धि, उच्च गिरावट र कारोबार मात्रासम्बन्धी विस्तृत विवरण तालिकामा प्रस्तुत गरिएको छ।